Het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) is in 1956, op verzoek van de ondernemers- en werknemersorganisaties, ingesteld als een publiekrechtelijk samenwerkingsverband van ondernemers- en werknemersorganisaties in de detailhandel.
De taken en bevoegdheden van product- en bedrijfschappen zijn vastgelegd in de Wet op de Bedrijfsorganisatie. In het Instellingsbesluit Hoofdbedrijfschap Detailhandel zijn deze taken en bevoegdheden specifiek voor het HBD uitgewerkt.
De publiekrechtelijke organisaties (zoals het Hoofdbedrijfschap Detailhandel) hebben geen leden. Als men een bedrijf uitoefent in een sector waarvoor een publiekrechtelijk orgaan bestaat, valt men automatisch onder de regels van die instelling. Overigens niet zonder zeggenschap; de bestuursleden worden benoemd door de werkgevers- en werknemersorganisaties uit de betreffende sector.
De Sociaal Economische Raad (SER) houdt toezicht op het functioneren van de product- en bedrijfschappen en op de juiste toepassing van de Wet op de Bedrijfsorganisatie.
Op verzoek van de Tweede Kamer heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in 2011onderzocht welke taken van de schappen onmisbaar zijn en waar die eventueel elders kunnen worden ondergebracht. De minister heeft op 5 oktober het kabinetsstandpunt uitgebracht.
Ondernemers- en werknemersorganisaties hebben tijdens het onderzoek advies uitgebracht aan de minister. Naar aanleiding van het kabinetsstandpunt hebben de product- en bedrijfschappen een gezamenlijke reactie gegeven.
Een overzicht van de diverse publicaties vindt u hier.
De vaste commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft vervolgens (op 24 november) een rondetafelgesprek over de product- en bedrijfschappen gehouden. De product- en bedrijfschappen hebben voorafgaand aan dit gesprek een gezamenlijk position paper aan de kamerleden gestuurd. Dit position paper is hier te lezen.
Op 8 december 2011 vond een algemeen overleg van de commissie met minister Kamp plaats. Daar is door de VVD een motie ingediend waarin de minister wordt opgeroepen de product- en bedirjfschappen op te heffen en de acitviteiten elders onder te brengen. De minister heeft deze motie afgeraden. Ook organisaties van werkgevers en werknemers hebben aangegeven tegen het afschaffen van de schappen te zijn.
Op 20 december heeft de kamer de motie om de schappen op te heffen aangenomen. Het is nu aan het kabinet om met een antwoord op deze motie te komen. Het HBD heeft in een persbericht aangegeven teleurgesteld te zijn in de besluitvorming.